Uluslararası Alanda Bir Sivil Diplomasi Markası: 29. Avrasya Ekonomi Zirvesi

Marmara Grubu Vakfı tarafından çeyrek asrı aşkın bir süredir kesintisiz olarak sürdürülen ve küresel diplomasinin önemli duraklarından biri haline gelen Avrasya Ekonomi Zirveleri'nin 29'uncusu, 11-13 Mayıs 2026 tarihlerinde İstanbul WOW Otel’de gerçekleştirilmiştir. "Küresel Sorumluluk" ana temasıyla düzenlenen zirve, dünyanın çoklu krizlerle (polikriz) boğuştuğu bir dönemde, uluslararası iş birliğini ve sivil diplomasiyi yeniden canlandırmayı hedeflemiştir. Toplamda 48 farklı ülkeden cumhurbaşkanları, başbakanlar, bakanlar, diplomatlar ve akademisyenlerin dahil olduğu 300'den fazla üst düzey temsilci, üç gün boyunca küresel sorunlara ortak çözümler aramıştır.

Zirvenin bu yılki ajandasında en geniş yeri kaplayan unsur, uluslararası hukukun işlevselliğini yitirmesi ve "kural temelli uluslararası düzenin" uğradığı erozyon olmuştur. Oturumlarda, özellikle bölgesel çatışmaların, göç dalgalarının ve küresel güç rekabetinin küresel tedarik zincirleri ile makroekonomik istikrar üzerindeki yıkıcı etkileri tartışılmıştır. Katılımcı devlet adamları, Birleşmiş Milletler başta olmak üzere küresel kurumların reforme edilmesi gerektiğini ve mevcut krizlerin ancak çok taraflı bir diplomasi anlayışıyla çözülebileceğini vurgulamıştır. Savaşların gölgesinde kalan küresel ekonominin, barış inşası olmadan sürdürülebilir bir büyüme yakalayamayacağı gerçeği zirvenin ortak paydası olmuştur.

Etkinliğin bir diğer hayati sütununu ise iklim krizi, su yönetimi ve çevre diplomasisi oluşturmuştur. "Su ve yeşilin önemi" başlığı altında yapılan özel oturumlarda, küresel ısınmanın tetiklediği kuraklık riskleri, tarımsal üretimde yaşanan aksamalar ve gelecekte kapımızı çalacak olan "su savaşları" masaya yatırılmıştır. Sınır aşan suların yönetiminde tarafların bencil politikalardan sıyrılarak ortak havza yönetimlerine geçmesi gerektiği savunulmuştur. Ayrıca, fosil yakıtlardan yeşil enerjiye geçiş sürecinde gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişim zorlukları sivil toplum ve iş dünyası perspektifinden ele alınmıştır.

Ekonomik iş birliği kuşağı bağlamında, Avrasya coğrafyasının yeni ticaret rotaları ve lojistik merkezleri zirvenin odak noktalarından biri olmuştur. Özellikle Orta Koridor (Middle Corridor) ve modern İpek Yolu projelerinin, Doğu ile Batı arasındaki ticareti güvenli kılmadaki rolü analiz edilmiştir. Enerji arz güvenliği oturumlarında ise, Kafkasya ve Orta Asya kaynaklarının Avrupa ve küresel pazarlara kesintisiz ulaştırılmasında Türkiye’nin üstlendiği stratejik köprü rolü bir kez daha tescillenmiştir. Yatırımcılar ve karar vericiler, dijital ekonomi ve yapay zekanın gümrük ve lojistik süreçlerine entegrasyonunu hızlandıracak projeler üzerinde fikir alışverişinde bulunmuşlardır.

Zirvenin kapanış bölümünde, Dr. Akkan Suver liderliğindeki Marmara Grubu Vakfı heyeti tarafından bir sonuç bildirgesi taslağı üzerinde durulmuştur. Zirve, sadece hükümetlerin değil, sivil toplum kuruluşlarının (STK) ve kanaat önderlerinin de küresel karar alma mekanizmalarına dahil edilmesinin önemini kanıtlayan bir sivil diplomasi başarısı olarak kayıtlara geçmiştir. İstanbul'un jeopolitik önemini bir kez daha parlatan 29. Avrasya Ekonomi Zirvesi, geride bırakılan 29 yıllık birikimle, geleceğin barış ve refah odaklı Avrasya vizyonuna güçlü bir tuğla daha koymuştur.